Arama

Dünya tarihine yön veren Endülüs alimlerinin buluşları

Yaklaşık 700 yıl süre varlığını devam ettiren Endülüs, yetiştirdiği âlimlerle ilim konusunda öncü oldu. Avrupa'da cerrahlığı sadece berberlerin ve kasapların yapabildiği bir dönemde Müslüman alimler, yeni cerrahi aletleri bulup günümüzde dahi kullanılabilecek bilimsel yeniliklere imza atmıştı.

Ticarî aritmetik ve astronomi üzerine bir okul kuran Endülüslü âlim, aynı zamanda organize bilimsel araştırmaların temelini attı. Talebeleriyle birlikte Harizmî'nin astronomi cetveli üzerinde çalışarak bu cetveli Kurtuba meridyenine ve ay takvimine göre tekrar düzenledi. Harizmî'nin eserine de önemli ilavelerde bulundu.

10. yüzyılda Şanlıurfa'da doğan astrolog Battânî'nin astronomi cetveli üzerinde de çalıştı ve bu esere ilavelerde bulundu. Battânî'nin bu eseri onun sayesinde Avrupa'da tanındı.

Yunan astronom Batlamyus'un Planisphaerium adlı eseri üzerinde de çalışan Mecrîtî bu esere önemli yeni bilgiler ilave etti. Eserin son kısmında daha çok trigonometriyle ilgili olan Menelaus teoremi konusunda çok sayıda problemin çözümünü üzerinde durdu.

Önemli bir felsefe akımı oluşturan İhvan-ı Safa Risaleleri'nin Endülüs'te tanınması tamamen onun vasıtasıyla oldu. Son derece saygın bir âlim olduğu için arkasında birçok talebe bırakan Mecrîtî, matematik ve astronomide büyük bir otorite olduğundan kendisinden sonra gelen hem Batı hem de İslam dünyasındaki ilim adamlarını, öğrencileri ve eserleri üzerinden ciddi biçimde etkiledi.

Daha çok astronomi eserlerini telif eden âlim, bu eserlere yeni bilgiler ekleyerek geliştirdi. Usturlap üzerine yazdığı müstakil eseri, 12. yüzyıl İtalyan matematikçisi Tivolili Plato tarafından Latinceye çevrildi.

Mecrîtî sadece matematik ve astronomi değil aynı zamanda vergi ve ekonomi konusunda da eser yazdı. Endülüslü âlimin telif ettiği Arapça eserlerin Latinceye çevrilmesiyle bilimsel bir değişim başladı, çalışmaları birçok Avrupalı bilim adamının ilgisini çekti. Yaşadığı dönemde matematik ve astronomi ilimlerinin gelişmesinde; bu ilimlerin, eserlerinin tercümeleri sayesinde gelecek nesillere ve bütün Avrupa'ya ulaşmasında önemli bir mihenk taşı oldu.

  • 9
  • 13
CERRAHİ ALETLERİNİN ATASI; ZEHRAVÎ
CERRAHİ ALETLERİNİN ATASI; ZEHRAVÎ

10 yüzyılda Kurtuba yakınlarındaki Medinetüzzehra şehrinde doğan Zehravî, Kurtuba Üniversitesi'nde eğitim gördü. Çok iyi bir cerrah olan Zehravi, Halife III. Abdurrahman tarafından saraya başhekim olarak tayin edildi.

Cerrahînin müstakil bir bilim dalı haline gelmesi onun sayesinde oldu. Zehravî, dönemine kadar başarılamamış cerrahî ameliyatlar yapıp, yeni cerrahî aletler keşfetti.

  • 10
  • 13

Tıp alanında yazdığı 1.500 sayfalık et-Tasrif kitabı onun tıbbı bizzat uygulayan büyük bir hekim ve cerrah olduğunu gösterir. 17. yüzyılın sonlarına kadar Avrupa tıp okullarında ders kitabı olarak okutulan bu eser onun kullandığı cerrahî aletlerin tariflerinin yanı sıra bu aletlere ait resimlerin de bulunduğu ilk kitaptır.

Sayısı 200'e ulaşan bu cerrahî aletlerin birçoğu daha önce hiçbir ameliyatta kullanılmamış yeni aletlerdir. Sonraki yıllarda Venedik'te, Basel'de ve Oxford'da farklı versiyonları basıldı.

2024 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN